8 praktische tips om de smaakontwikkeling van je baby te stimuleren
Geknoei, vieze handjes of een lepeltje op de grond? Dat hoort er bij! Eten is voor je baby niet alleen voeden, maar ook voelen, ruiken, proeven en ontdekken. Net zoals hij jou kopieert in taal en beweging, doet hij dat ook aan tafel. Durf zelf te vertragen, te observeren en samen te experimenteren met smaken en texturen. Met deze tips begeleid je je baby stap voor stap en zonder druk in zijn smaakavontuur.
Onze 8 tips
- Smaken beginnen al in de baarmoeder
Wat jij eet, proeft je baby – letterlijk. Tijdens je zwangerschap geef je via het vruchtwater al subtiel smaken door, nog vóór je kindje zijn eerste hapje neemt. In principe mag je alles eten (met uitzondering van rauw of onvoldoende verhit voedsel, lever(producten), alcohol, ongewassen groenten en fruit, net als zachte kazen en cafeïne met mate). Hoe gevarieerder jij eet, hoe meer smaken je baby al leert kennen. Een mooie, natuurlijke start voor een avontuurlijke eter. - Borstvoeding heeft de voorkeur (maar geen druk)
Naast voeding is borstvoeding ook een manier om smaken te delen. Alles kan, maar let op met extreem pittige gerechten. Merk je dat je baby gevoelig reageert? Dan kan het helpen om bepaalde ingrediënten – zoals kool, ui, look of paprika – één voor één te testen in plaats van alles samen te verwerken. Lukt borstvoeding niet (of niet meer)? Dat is helemaal oké. Je baby heeft al smaken meegekregen tijdens de zwangerschap. Met vaste voeding pik je die ontdekkingsreis later gewoon weer op. Soms kan een lepeltje vertrouwde melk door de groentepap mengen helpen om aan de nieuwe smaak te wennen. - Het voedingsdagboek
Voor ons is eten vanzelfsprekend. Voor een baby is elke smaak, geur en prikkel een nieuwe ervaring. Zeker bij borstvoeding is het soms moeilijk om verbanden te leggen. Had jij de avond voordien veel ui gegeten en is je baby de volgende dag onrustig? Misschien zijn de darmpjes wat overprikkeld. Een eenvoudig voedingsdagboek kan helpen om patronen te herkennen en werken als handige leidraad. Ook bij de start van de eerste hapjes kan een dagboek helpen. Schrijf erin wanneer je wat introduceert, wat je kindje lekker vindt, wat het altijd weigert … - Eten is meer dan smaak
Zodra vaste voeding in beeld komt, gaat er een hele nieuwe wereld open: niet alleen smaken, maar ook texturen. Voor een baby zijn die tactiele prikkels even nieuw als de smaak zelf. Geef je kindje de ruimte om te voelen, te kneden en te ontdekken met de handjes en zich ook mondmotorisch verder te ontwikkelen Zo leren ze stap voor stap dat nieuwe structuren veilig zijn. Eten is leuk! - Warm eten, warm onthaald
De klassieke vraag: start je met groente- of fruitpap? Het kan allebei. Groentepap heeft als voordeel dat je het warm kan serveren, wat veel baby’s fijn vinden. Bovendien biedt het meer variatie in smaken en zijn zachte groenten zoals wortel of venkel vaak goed verteerbaar. Fruitpap is van nature zoeter en daardoor voor sommige kindjes meteen favoriet. Beide opties zijn prima. - Vertrouw op je gevoel
Misschien wel de belangrijkste regel: luister naar je baby. Maak van eten geen strijd, dat werkt vaak averechts. Kijk naar signalen of je kindje klaar is voor vaste voeding: een stabielere zithouding en interesse in wat er op jullie bord ligt. De pincetgreep onder de knie hebben (kleine voorwerpen oprapen tussen duim en wijsvinger) is handig als je ook stukjes wil beginnen geven. (zie kader) Is je kindje nog niet klaar? Geen probleem. Houd het voorlopig bij melkvoeding en probeer het later nog eens. Zet je baby wel alvast mee aan tafel zodat hij kan meegenieten van elk eetmoment. - De grens van 6 maanden
De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan om exclusief borstvoeding te geven tot zes maanden. Daarna is het belangrijk om vaste voeding te introduceren, vooral omdat de ijzervoorraad van je kleintje tegen die tijd uitgeput raakt. Vaste voeding is dus niet alleen broodnodig voor de smaak en de ontwikkeling maar ook voor belangrijke voedingsstoffen. - Herhaling is je beste bondgenoot
Wanneer je start met fruit- en groentepap is het heel begrijpelijk dat je je kindje het liefst meteen zoveel mogelijk smaken wil laten ontdekken. Toch mag je hier gerust even op de rem gaan staan. Waar variatie tijdens zwangerschap en borstvoeding belangrijk is, werkt dat bij de start van vaste voeding anders. Elke soort pap is voor je baby een nieuwe prikkel die verwerking vraagt. Dagelijks iets anders aanbieden kan dan overweldigend zijn en zelfs averechts werken. Je kan gerust een hele week dezelfde groente geven zodat je kindje kan wennen. Start met enkele lepeltjes en bouw zo rustig op, dat kommetje moet niet vanaf de eerste dag leeg. Het heeft immers niets te maken met smaak, maar wel met het leerproces. Ook later kan je meerdere dagen na elkaar hetzelfde aanbieden. Herhaling geeft herkenning en vertrouwen.
Wat is baby-led weaning?
Wanneer je start met vaste voeding kan je kiezen voor glad gemixte of geprakte pap of voor stukjes. De Rapley-methode – beter bekend als baby-led weaning – vertrekt vanuit dat laatste. Hierbij bied je zachte stukjes groenten en fruit aan, ongeveer ter grootte van een (volwassen) duim, die je gemakkelijk kan platdrukken tussen je duim en wijsvinger.
Laat je kindje rustig experimenteren en op zijn eigen tempo ontdekken. In het begin wordt dat spelen en knoeien, en dat is helemaal oké. Na een tijdje zie je dat de meeste baby’s het eten vanzelf naar hun mond brengen en ervan beginnen proeven. Daarbij kan er af en toe licht verslikt of gekokhalst worden, een normale reactie bij het leren eten. Blijf uiteraard altijd in de buurt zodat je kan ingrijpen wanneer nodig, maar blijf kalm en schiet niet meteen in paniek.
Twijfel je of je kindje wel genoeg binnenkrijgt? Dan zijn er twee belangrijke dingen om in gedachten te houden. Ten eerste: een gezonde baby van die leeftijd zal zichzelf niet uithongeren. Baby’s tonen meestal vrij duidelijk hoeveel ze willen en nodig hebben. Zolang er voldoende natte pampers zijn, je kindje regelmatig stoelgang maakt, actief is en zijn de groeicurve volgt, is er doorgaans geen reden tot bezorgdheid.
Daarnaast hoef je ook niet strikt voor één methode te kiezen. Je kan perfect baby-led weaning combineren met wat gemixte pap die jij zelf aanbiedt. Zo krijgt je kindje verschillende texturen aangeboden, voel jij je wat zekerder over de hoeveelheid die binnenkomt, en behoudt je baby toch de vrijheid om zelf op ontdekking te gaan.
